(N/A) સ્વાદુપિંડનો રસ એ સ્વાદુપિંડ દ્વારા ઉત્પન્ન થતો એક મહત્વપૂર્ણ પાચક સ્ત્રાવ છે જે પકવાશયમાં મુક્ત થાય છે. તેમાં કેટલાક નિષ્ક્રિય ઉત્સેચકો, સક્રિય ઉત્સેચકો અને બાયકાર્બોનેટ આયનો હોય છે.
$1$. નિષ્ક્રિય ઉત્સેચકો (ઝાયમોજેન્સ): આમાં $Trypsinogen$, $Chymotrypsinogen$ અને $Procarboxypeptidases$ નો સમાવેશ થાય છે. $Trypsinogen$ આંતરડાના શ્લેષ્મ દ્વારા સ્ત્રવતા $Enterokinase$ દ્વારા $Trypsin$ માં સક્રિય થાય છે, જે ત્યારબાદ અન્ય ઝાયમોજેન્સને સક્રિય કરે છે.
$2$. સક્રિય ઉત્સેચકો:
- $Pancreatic \text{ } Amylase$: પોલીસેકેરાઈડ્સ (સ્ટાર્ચ) નું ડાયસેકેરાઈડ્સમાં જળવિભાજન કરે છે.
- $Pancreatic \text{ } Lipase$: તેલ અને ચરબી પર કાર્ય કરીને તેને ડાયગ્લિસરાઈડ્સ અને મોનોગ્લિસરાઈડ્સમાં તોડે છે.
- $Nucleases$: ન્યુક્લિક એસિડ્સ ($DNA$ અને $RNA$) ને ન્યુક્લિયોટાઈડ્સ અને ન્યુક્લિયોસાઈડ્સમાં તોડે છે.
$3$. બાયકાર્બોનેટ આયનો: આ જઠરમાંથી આવતા એસિડિક કાઈમ (chyme) ને તટસ્થ કરે છે અને આલ્કલાઇન $pH$ (આશરે $7.8 - 8.4$) પ્રદાન કરે છે, જે સ્વાદુપિંડના ઉત્સેચકોની શ્રેષ્ઠ પ્રવૃત્તિ માટે જરૂરી છે.